เกร็ดความรู้เกี่ยวกับเสื่อทาทามิ

ทาทามิทำมาจากอะไร?

“ทาทามิ” หรือ ภาษาญี่ปุ่นคือ 畳 คือ เสื่อปูพื้นชนิดหนึ่งที่ทำมาจากวัสดุธรรมชาตินั่นมาจาก

อิกุสะ หรือคล้ายๆกับต้นกกของไทยนั่นเองค่ะ ซึ่งอิสุกะจะให้กลิ่มหอมอ่อนๆ รู้สึกผ่อนคลายเวลาที่ได้กลิ่น มีคุณสมบัติที่ดีในการฟอกอากาศภายในห้อง ในต้นหญ้าอิกุสะสามารถยึดขยาย และหดตัวได้ตามอุณหภุมิ และช่วยควบคุมความชื้นได้ จึงเหมาะกับสภาพอากาศที่มีฝนตลอดทั้งปี แต่ก็รักษาความอบอุ่นได้ จึงเป็นข้อดีในฤดูหนาว ในขณะที่ฤดูร้อนก็ให้ความรู้สึกที่สบาย ผ่อนคลาย

ทาทามิคือหน่วยวัดขนาดห้อง

ในญี่ปุ่น ขนาดห้องมักบอกเป็นจำนวน “แผ่นทาทามิ” เช่น

• ห้อง 6 เสื่อ (6畳 / Roku-jō)

• ห้อง 8 เสื่อ (8畳)

 แม้ขนาดทาทามิจะต่างกันเล็กน้อยตามภูมิภาค แต่ก็ยังเป็นมาตรฐานในการอธิบายพื้นที่อยู่อาศัยมาจนถึงปัจจุบัน

ทาทามิดีต่อการนั่งและนอน

• ผิวเสื่อมีความยืดหยุ่น ช่วยลดแรงกระแทก

• นั่ง นอน หรือปูฟูก (Futon) ได้สบาย

• ระบายอากาศได้ดี ไม่อับชื้นง่าย

ด้วยเหตุนี้ ห้องทาทามิจึงมักใช้เป็น ห้องนอน ห้องรับแขก หรือห้องอเนกประสงค์

ข้อดีและข้อเสียของเสื่อทาทามิ

ข้อดี

• อย่างที่กล่าวไปข้างต้น เสื่อทาทามิมีคุณสมบัติที่ดีในการฟอกอากาศภายในห้อง และยังมีกลิ่นหอม ทำให้รู้สึกผ่อนคลาย
• พื้นเสื่อทาทามิจะมีความยืดหยุ่นมากกว่าพื้นไม้ หากหกล้มบนเสื่อทาทามิ จะทำให้ไม่รู้สึกเจ็บมากเท่ากับพื้นไม้
• สามารถเปลี่ยนหรือซ่อมแซมเฉพาะพื้นที่ได้ พังเสื่อเดียวก็เปลี่ยนแค่เสื่อเดียว และยังส่งซ่อมได้ บางทีไม่ต้องเปลี่ยนอีกด้วย
• เสื่อทาทามิช่วยควบคุมความชื้นได้

ข้อเสีย

• การดูแลรักษาค่อนข้างยาก บางทีโดนแดดเสื่อก็เปลี่ยนสี และค่อนข้างทำความสะอาดยาก

มารยาทการใช้เสื่อทาทามิ

โดยปกติแล้ว คนเอเชียอย่างเราๆ ก็จะมีวัฒนธรรมการถอดรองเท้าก่อนเข้าห้องอยู่แล้ว หรือบางที่จะถอดรองเท้าแล้วสวมสลิปเปอร์แทน แต่การอยู่ในห้องที่มีทาทามินั้น คนญี่ปุ่นจะไม่สวมสลิปเปอร์กัน โดยจะถอดรองเท้าออกและเดินบนทาทามิด้วยเท้าเปล่าหรือถุงเท้ากันมากกว่า หลีกเลี่ยงการลากเฟอร์นิเจอร์หนัก และควรระวังน้ำหก เพราะเสื่อดูดซับความชื้นได้ดี

ปัจจุบันทาทามิยังนิยมอยู่ไหม?

ห้องพักสไตล์ญี่ปุ่น เรียกว่า Washitsu ( 和室 )

Washitsu คือห้องพักสไตล์ญี่ปุ่นแบบดั้งเดิม ที่มีการปูพื้นด้วยเสื่อทาทามิ และมีเพดานเป็นไม้ และจะมีประตูกันเป็นแบบบานเลื่อนทึบแสงซึ่งจะเรียกว่า ฟุสุมะ (fusuma) เพื่อแบ่งสัดส่วนห้องให้แยกออกจากกัน ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะเห็นห้องลักษณะนี้ได้จากโรงแรม หรือเรียวกังแบบดังเดิมของญี่ปุ่น หรือบางบ้านก็ยังมีห้องที่เป็นแบบ Washitsu อยู่บ้าง อย่างน้อย 1 ห้องในบ้าน ถือว่าเป็นการตกแต่งบ้านที่มีไอเดียที่ดีและทำให้ได้สัมผัสถึงความเป็นญี่ปุ่นได้ดีทีเดียวเลยค่ะ

แม้บ้านสมัยใหม่จะใช้ Flooring มากขึ้น แต่หลายบ้านและห้องเช่าในญี่ปุ่นยังคงมี ห้องทาทามิอย่างน้อย 1 ห้อง เพื่อใช้เป็นพื้นที่พักผ่อนหรือรับแขก นอกจากนี้ ยังมี ทาทามิสมัยใหม่ ที่ทนทานขึ้น ดูแลง่าย และเข้ากับการตกแต่งแบบโมเดิร์น

เสื่อทาทามิไม่ใช่แค่พื้นห้อง แต่เป็นการผสมผสานระหว่าง ธรรมชาติ ความสบาย และวัฒนธรรมญี่ปุ่น การเข้าใจเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยเหล่านี้ จะช่วยให้คุณใช้ชีวิตในบ้านญี่ปุ่นได้อย่างเข้าใจและกลมกลืนมากยิ่งขึ้น